Uroczystość połączyła Czechy, Polskę i Włochy Náchod / Kudowa-Zdrój, 15 kwietnia 2026

Náchod upamiętnił historię odwagi włoskiego żołnierza Luigiego Baldana. Uroczystość połączyła Czechy, Polskę i Włochy
Náchod / Kudowa-Zdrój, 15 kwietnia 2026
Przedstawiciele miast Náchod, Kudowa-Zdrój i Mirano wspólnie z mieszkańcami w środę 15 kwietnia upamiętnili dramatyczną historię włoskiego żołnierza Luigiego Baldana, który pod koniec II wojny światowej uciekł z nazistowskiego obozu jenieckiego w Kudowie-Zdroju. Uroczystość oraz symboliczny „Marsz Pamięci” podkreśliły odwagę więźniów oraz solidarność lokalnych mieszkańców, którzy podczas okupacji udzielali im pomocy.
Program dnia rozpoczął się poranną mszą w kościele w pobliżu dawnego obozu w Kudowie-Zdroju. Następnie odbyła się uroczystość przy wspólnym grobie więźniów, gdzie przedstawiciele miast złożyli kwiaty ku pamięci ofiar nazistowskich prześladowań.
Częścią programu był również symboliczny, około siedmiusetmetrowy „Marsz Pamięci” ulicą Łąkową do terenu dawnego obozu, przypominający fragment trasy, którą Luigi Baldan uciekał 15 kwietnia 1945 roku przed oddziałami SS. Na jego zakończenie zabrzmiała m.in. słynna włoska pieśń „Torna a Surriento” w wykonaniu kudowskiego śpiewaka Andrzeja Bilińskiego. Na koniec uczestnicy wysłuchali Psalmu 23 w języku włoskim, czeskim i polskim – symbolu wspólnej pamięci trzech narodów.
Po części uroczystości w Kudowie-Zdroju delegacje przeniosły się do Náchoda, gdzie w sali obrzędowej ratusza odbyło się spotkanie oficjalne. Gości powitał burmistrz Náchoda Jan Birke, który podkreślił znaczenie pamięci historycznej oraz odwagi ludzi pomagających innym w trudnych czasach. „Historia Luigiego Baldana przypomina nie tylko tragedię wojny, ale także człowieczeństwo i solidarność ludzi w naszym regionie. Ważne jest, aby przekazywać te historie kolejnym pokoleniom, aby nie zostały zapomniane” – powiedział burmistrz.
Podczas spotkania wystąpili również burmistrz włoskiego miasta Mirano Tiziano Baggio, córka Luigiego Baldana Caterina Baldan, przedstawiciel Euroregionu Glacensis i wieloletni burmistrz Kudowy-Zdroju Czesław Kręcichwost oraz inicjator całej idei Bronisław Kamiński.
W trakcie uroczystości Luigiemu Baldanowi przyznano pośmiertnie medal pamiątkowy, który odebrała jego córka Caterina Baldan. Miasto Mirano otrzymało także obraz przedstawiający ucieczkę Baldana, przekazany wspólnie przez miasta Náchod i Kudowa-Zdrój oraz organizatorów wydarzenia. Autorem dzieła jest polski malarz Krzysztof Kurzydlak.
Wydarzenie zwróciło również uwagę na szerszy kontekst historyczny regionu. Obok pomocy udzielanej więźniom podczas II wojny światowej przypomniano także powojenną pomoc uchodźcom w ramach akcji Bricha, w trakcie której przez Náchod i Kudowę przeszło około 70 tysięcy osób. Wspomniano również historię samego obozu w Kudowie-Zdroju, gdzie więzieni byli ludzie różnych narodowości – włoscy żołnierze, radzieccy jeńcy wojenni oraz polscy cywile, w tym mieszkańcy Warszawy po 1944 roku.
Uroczystość przypomniała nie tylko dramatyczne wydarzenia końca II wojny światowej, ale także wartości odwagi, solidarności i współpracy ponad granicami, które do dziś łączą Czechy, Polskę i Włochy.